Là một nhánh của cây đại thụ võ cổ truyền ngàn năm Việt Nam, VOVINAM mới chỉ trải qua hơn 70 năm hình thành và phát triển, nhưng bằng những bước đi mang tính đột phá từ phong trào đến đỉnh cao đã mở rộng được tầm ảnh hưởng của mình tại đấu trường thể thao trong nước cũng như quốc tế.

Logo Vovinam Việt Võ Đạo — Hơn 70 năm hình thành

Vovinam — Giai Đoạn Phôi Thai

Trước khuynh hướng đấu tranh sắt máu của các nhà chí sĩ cách mạng và thủ đoạn ru ngủ quần chúng bằng cái võ tự do phóng khoáng của bọn thực dân thống trị. Từ thiếu thời ông Nguyễn Lộc đã ấp ủ hoài bảo đứng ra gánh vác trách nhiệm của một người thanh niên trong lúc đất nước lâm nguy. Do đó ông cố gắng trau dồi học vấn, đạo đức và võ thuật, đồng thời đưa ra một quan niệm mới hướng dẫn thanh niên đương thời vào cuộc CÁCH MẠNG TÂM THÂN. Tóm lại trong giai đoạn nầy, chủ thuyết Cách Mạng Tâm Thân ra đời.

Vovinam — Giai Đoạn Thành Lập và Phát Triển

Gồm có các sự kiện chính:

• 1938: Môn phái được bí mật thành lập.
• 1939: Công khai ra mắt quần chúng tại nhà Hát Lớn Hà Nội. Cuộc biểu diễn thu hút đông đảo người xem và thành công rực rỡ.
• 1940: Lớp VOVINAM đầu tiên mở tại trường Sư Phạm. Cuộc biểu diễn đặc biệt vào năm 1940 tại trường Sư Phạm đã biểu lộ tinh thần "Uy Vũ Bất Năng Khuất" của sáng tổ Nguyễn Lộc.
• Phát động phong trào công khai chống thực dân Pháp bằng những cuộc đụng độ giữa các môn sinh sinh viên và môn sinh viên chức Việt với các sinh viên Pháp và viên chức Pháp tại Đại Học và sở Canh Nông Hà Nội.

Vovinam — Giai Đoạn Trưởng Thành

Vovinam đã được quảng bá rộng rãi ở Hà Nội và lan dần sang các tỉnh Sơn Tây, Nam Định, Thanh Hóa... Vào thời kỳ này, tuy chương trình huấn luyện có phân thành 3 cấp: sơ đẳng, trung đẳng và cao đẳng nhưng không mấy ai học quá 3 năm vì thời cuộc, vì nhu cầu ứng phó cấp thiết, vì đôi lúc thực dân Pháp cấm cản, trừ đội ngũ cốt cán tập luyện bí mật.

Các lớp võ công khai thường chỉ kéo dài 3 tháng gồm: bài tập thể dục (10 động tác), luyện tấn, mép tay, bắp tay rắn chắc; bay người, rạp xuống, trườn bằng khuỷu tay và đầu gối; các lối nhào lộn, tập té ngã; các thế phản đòn cơ bản, các thế khóa gỡ; 4 bài song luyện; các thế tự vệ chống kiếm, gậy (côn), mã tấu; 21 đòn chân không dạy riêng lẽ mà ghép trong các bài song luyện.

Tóm lại trong giai đoạn này, VOVINAM có 7 sự kiện chính:

• Giữ an ninh cho đồng bào Nội, Ngoại thành Hà Nội.
• Cứu trợ đồng bào trong nạn đói khủng khiếp đã chết hàng triệu người.
• Cùng với Viên chức và sinh viên tổ chức các ngày Quốc Lễ: Giổ Tổ Hùng Vương, kỷ niệm Hai Bà Trưng.
• Chủ xướng việc triệt hạ tượng đồng của bọn thực dân thống trị.
• Thành lập đoàn Võ Sĩ Cảm Tử và Anh Hùng Ngày Mai.
• Mở các lớp Võ Đại Chúng chuyên xử dụng Mã Tấu và Cận Chiến.
• Tung võ sư đi khắp nơi để quảng bá môn võ mới của Dân Tộc Việt đồng thời gây Tinh Thần tranh đấu Cứu Quốc cho Thanh Niên.

Vovinam — Giai Đoạn Phân Hoá

Có 6 sự việc đáng nhớ như sau:

• Cùng toàn dân tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp. Một số môn đồ VOVINAM đã trở thành những chỉ huy nổi tiếng, một số đã hy sinh cho Tổ Quốc.
• Số môn đồ tâm huyết quây quần bên Ông chia ra làm hai toán: Một về miền xuôi do Nguyễn Mỹ cầm đầu, một theo Ông lên mạn ngược.
• Toán theo Ông dừng chân tại làng Hữu Bằng. Nơi quê hương, Ông đã mở lớp võ cho thanh niên huyện Thạch Thất và cử môn đệ phụ trách lớp võ thuật cho sinh viên sĩ quan trường Quân Chính Trần Quốc Tuấn.
• Sau đó Ông lại lên đường phiêu bạt, mở rải rác các lớp Huấn luyện cho Đại và Trung Đội Trưởng Dân Quân Du Kích ở làng Chuế Lưu, Ấm Thương, Thanh Hương, Đan Hà, Đan Phú…
• Năm 1954, Ông vào Sài Gòn, tổ chức cuộc biểu diễn Vovinam đầu tiên tại rạp Norodome, mở lớp võ tại đường Thủ Khoa Huân, Nguyễn Trãi, Nguyễn Khắc Nhu, và cử môn đệ huấn luyện ở trường Hiến binh Thủ Đức, Tp Đà Lạt...
• Trong lúc công việc mới bắt đầu còn đầy khó khăn, ông lại đột ngột qua đời vào ngày mồng bốn, tháng tư, năm Canh Tý (29/4/1960). Võ Sư Lê Sáng, môn đệ trưởng tràng, được trao quyền Chưởng Môn.

Vovinam — Giai Đoạn Phục Hưng: 1964–1975

Vovinam bắt đầu hồi phục từ đầu năm 1964. Vào thời điểm này, chiếc áo thun ba lỗ (may-ô) và quần đùi mà võ sinh đã mặc trong thời kỳ trước được thay thế bằng bộ võ phục màu xanh da trời như hiện nay. Sau khi võ đường đầu tiên (tính từ 1964) ra đời tại số 61 đường Vĩnh Viễn, quận 10 (Sài Gòn), võ sư chưởng môn Lê Sáng, võ sư Trần Huy Phong (1938–1997), võ sư Nguyễn Văn Thư và một số thành viên khác đã họp để soạn thảo Quy lệ môn phái, vạch ra phương hướng củng cố và phát triển môn phái.

Năm 1966, VOVINAM được đưa vào trường học mà công đầu là của võ sư Phùng Mạnh Chữ tự Mạnh Hoàng (1938–1967). Cũng từ năm này, danh xưng VOVINAM bổ sung thành Vovinam-Việt Võ Đạo để thanh, thiếu niên chú trọng đến tinh thần dân tộc khi luyện võ hầu phấn đấu rèn luyện bản thân cả 3 phương diện: Tâm, Trí, Thể, nhằm phục vụ cho dân tộc và nhân loại.

Nhiều trường công lập và tư thục lớn tại Sài Gòn lúc bấy giờ như Pétrus-Ký, Gia Long, Chu Văn An, Cao Thắng, Hưng Đạo, Don Bosco… đều có lớp tập chính khóa hoặc ngoại khóa, góp phần tạo nên một phong trào rèn luyện sức khỏe sôi nổi và rộng lớn.

Vào đầu thập niên 70, môn phái theo chân các du học sinh để xuất hiện ở Pháp, Ý, Đức, Thụy Sĩ... Năm 1974, Giáo Sư Phan Hoàng cùng một số võ sư hải ngoại đã tìm về nguồn xin gia nhập vào môn phái và được đặc cử đảm trách Liên Đoàn Việt Võ Đạo Pháp Quốc — người có công dựng cột mốc đầu tiên để phát triển Vovinam ra quốc tế.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975 miền Nam giải phóng. VOVINAM chuyển sang một giai đoạn phát triển mới và rộng lớn hơn, đặc biệt là sự phát triển Quốc Tế.